Saygıdan konuşamamak

Değerli dostlar,

Toplumumuzun çok güzel, batıda olmayan değerleri var, bunlardan birisi de büyüklerimize olan saygıdır. Günlük hayatımızda bizden yaşça büyük olan insanlara hürmet ederiz. Otobüste ayaktalar ise, yer veririz, onlara her zaman yardımcı olmaya çalışırız. Bunlar çok güzel değerler.

İş hayatında ise, durum biraz farklılaşıyor. İşletmelerde yaşça ve unvan olarak, üstte bulunan insanlar, toplumumuzun kabul ettiği, yaşlılara veya büyüklere hürmet kavramını yanlış olarak yorumluyorlar. Konu çok hassas olduğu için açıklarken çok dikkat etmeye çalışacağım.

Hepimizin çok sevdiği, rahmetli Kemal Sunal’ın, Şener Şen ile oynadığı Kibar Feyzo filmini hatırlarsınız. Film de feodal yapıyı hicveden çok güzel sahneler vardır. Hepimiz izlerken, güleriz, aynı zamanda ne kadar yanlış davranışlar olduğu konusunda hem fikir oluruz. Filmin amacı da zaten hem güldürmek hem de, feodal yapının yanlışlığını gözler önüne sermektir.

Film de Kemal Sunal, köyün ortasına portatif bir tuvalet yapar. Köylüye, tuvaletin ne olduğunu anlatır, nasıl kullanılacağını anlatır. Ve para tuvaletini yapan köylüden para toplar. Buraya kadar sorun yok. Arkasından tuvaletin yapıldığını köyün ağası duyar. Tuvalete gelir. Kemal Sunal tuvaletin ne olduğunu, ne işe yaradığını ağaya anlatır ve ağa için ücretsiz olduğunu söyler. İşte en can alıcı yer de burasıdır. Ağa, kendi hacetinin üstüne başkasının, nasıl hacet yapacağını söyler. Yani kendi hacetinin üstüne hacet olmaz der. Bu duruma hepimiz film de güleriz ve ağanın davranışın ne kadar ilkel, gelişmemiş bir davranış olduğunu düşünürüz.

İşte tam bu haftaki, anlatmak istediğim husus da budur. Film de görüp, güldüğümüz olay, işletmelerde her gün olmaktadır. Tabiki olay tuvalet olayı değildir. İşletmelerde her gün, sayısız toplantı yapılıyor, yöneticiler konuşuyorlar. Bu toplantılarda, unvan olarak, yaş olarak büyük olan kimseler, herhangi bir konu hakkında konuştuklarında kendi sözlerinin üstüne başka söz duymak istemiyorlar. Bunu, kendilerine saygısızlık olarak kabulleniyorlar. Toplumumuzun kabul ettiği büyüğe saygı kavramı burada bu şekilde işliyor. Peki sizce, bu doğru bir davranışmıdır? Toplum içindeki hürmet ayrı, işletme şartları ayrıdır. İşletmeler, insanların egolarını tatmin etmek için kurulmuş kuruluşlar değildir.

Herhangi bir toplantıda veya konuşmada fikir beyan etmek saygısızlık etmek değildir. Eğer beyan edilen fikir, işletme için faydalı ise ve bunu amir, yönetici, müdür ne derseniz, düşünemeyip, çalışanı düşündüyse bu takdir edilecek, işletmeye fayda sağlayacak bir durumdur. Amirinden daha iyi düşündü diye, çalışan saygısızlıkla suçlanamaz. Bu tip çalışanlar, işletme içinde korunmalıdır. Diğer durumu bir de düşünelim, beyan edilen fikir yanlış ise de, çalışan, amirinin düşüncesinden bilgisinden faydalanarak tecrübe kazanır. Her iki durumda da fayda vardır. Atalarımız ne güzel söylemiş akıl yaşta değil baştadır diye.

Yöneticiler ki, ben onlara usta diyorum. Oldukları alanda uzman kişilerdir. Konu hakkında tecrübelilerdir. Aynı zamanda yüksek karakterlidirler. Hiçkimseyi, kendisinden aşağıda görmez. Sen kimsin ki, benim lafımın üzerine laf söylüyorsun demez. Çalışma arkadaşı olarak görür. Bilgisine, tecrübesine ve zekasına güvenen yöneticiler, bu gibi tartışmaları teşvik eder. Çünkü, bu tip tartışmalar işletmelere fayda sağlar.

İyi haftalar diliyorum,

Saygılarımla,

Ufuk Saygın

AQUA Danışmanlık