Beynimiz

Değerli dostlar,

Bugün, bilim insanlarının uzun zamandır, çözmeye çalıştığı beynimiz ile ilgili yazı yazacağım. Önce biraz bilgi vermek istiyorum.

En basitinden başlayalım, bir meyve sineğinin beyninde kabaca, 150.000 nöron vardır. 2 gibi çok az sayıda nöron meyve sineklerinin davranışını tetiklerken, farelerin karar vermelerinde 300 nöron aktif hale gelir. Bir farenin beyninde ise, yaklaşık olarak 2 milyon nöron, bir sıçanın beyninde 55 milyon nöron insan beyninde ise, yaklaşık olarak 100 milyar nöron bulunmaktadır.

Beynimizin evrimi hakkında konuşacak olursak, 3 büyük kategoriye ayırabilliriz. İlk olarak kafatasımızın tabanına yakın olan, sürüngenlerin beyninin çok büyük bir kısmını oluşturan, sürüngensel beynimiz (reptilian brain) var. Denge, saldırganlık, bölgecilik, yiyecek arama vb. ilkel hayat fonksiyonlarımızı beynimizin bu kısmı kontrol ediyor. 2. Kısım beynimizin merkezinde olan limbik sistemdir. Bu kısım, duygularımızı işlemede kullandığımız amigdal gibi bileşenleri içerir. Bu kısım sosyal hayat içinde yaptığımız işbirliklerini ve duygularımızı yönetmede kullanılır. 3. Kısım ise, insanlığımızı tayin eden ve mantıklı düşünmemizi sağlayan, beynimizin ön ve dış katmanını oluşturan beyin korteksimizdir. Hayvanlarda içgüdüler ve genler ağır basarken, insanlar mantık yürütmek için beyin korteksini kullanırlar.

Ayrıca, insan olarak karar alırken duygularımızı kullanmaktayız. Duygularımız, bize neyin iyi, neyin zararlı olduğunu anlatırlar. Duygularımızın her biri, (nefret, kıskançlık, korku aşk ..) düşmanca bir dünyanın tehlikelerinden bizi korumak ve ürememize yardımcı olmak için milyonlarca yıl içinde evrimleşmiştir.

Bu konuda yapılan çalışmalarda, beyin korteksi ile beynin duygusal merkezi arasında bağlantının koptuğu hastalar incelemeye alınmıştır. Bu hastalar, duygularını ifade etmekte çektikleri zorluklar hariç, kusursuz bir şekilde normaldiler. Ancak, bu hastalar seçim yapamıyorlardı. Alışveriş yapamıyorlardı çünkü herşey onlar için aynı değerdeydi, pahalı ya da ucuz olmaları, ileri teknoloji olmaları hiç fark etmiyordu. Flört edecekleri kişi arasında seçim yapamıyorlar, herkesi aynı düşünüyorlardı.

Yani, kısaca, duygularımız bize, değerlendirme yeteneği vermektedir. Böylece, neyin önemli olduğuna, neyin pahalı olduğuna, neyin sevimli, ve neyin çok değerli olduğuna karar verebiliyoruz. Duygularımız olmadan herşey bizim için aynı değerdedir ve bizim için aynı ağırlıkta olan sonsuz sayıda karar seçeneği bizi karar alamaz duruma getirir. Bilim insanları sonuç olarak, duygularımızın bizim zekamız için temel teşkil ettiğini anlamaya başladılar.

İşte böyle, beynimiz gerçekten çok karmaşık ve bilinmezlere dolu bir organ. Sonraki yazılarımda beyin ile ilgili bilgi vermeye devam edeceğim.

İyi haftalar,

Saygılarımla,

Ufuk Saygın

AQUA Danışmanlık