Determinizm

Değerli dostlar,

Determinizm hakkında ne düşünüyorsunuz? Yüzyıllardır, evren, madde ve yaratılış hakkında insanlar araştırma yapıyorlar ve merak ediyorlar. Kuantum kuramı, keşfedildikten sonra, iş daha da ilginç bir hale geldi. Kuantum kuramı insanlara ne kadar saçma gelse de, ne kadar anlamsız gözükse de, tüm zamanların en başarılı fizik kuramıdır.

Kuantum kuramı, kaderimiz ile ilgili de bazı varsayımlar ileri sürer. Felsefeciler, teologlar ve bilim insanları geleceğin ve kaderimizin bilinebilir olup olmadığı ile ilgili yüzyıllardır fikirler ifade etmişlerdir. Hem Newton, hem de Einstein, yaşanacak olan tüm olayların ilkesel olarak belirlenebileceğini açıklayan belirlenimcilik kavramına inanıyorlardı. Newton’a göre Evren, zamanın başlangıcında Tanrı tarafından kurulmuş devasa bir saatti. O zamandan beri zaman, üç hareket yasasına uygun, son derece öngörülebilir bir şekilde ilerliyordu. Gerçekten de şu an tüm evrendeki, yıldızların gezegenlerin hareketlerini hesaplayabiliyoruz. Napoleon’un bilim danışmanı, Laplace, Newton’un yasaları kullanılarak, geçmişe bakıldığı gibi, geleceğinde aynı keskinlikte öngörülebileceğini yazdı. Eğer, herhangi bir varlık, evrendeki tüm parçacıkların konumunu ve hızını bilirse, böylesi bir zekaya sahip biri için, hiçbir şey belirsiz olmazdı. Gelecekte, tıpkı geçmiş gibi gözlerinin önünde olurdu. Bu itiraf, aslında bizim kader dediğimiz ve herşeyin Tanrı tarafından bilindiği kavramınında açıklaması oluyordu.

Newton ve Einstein’a göre, özgür irade, kendi kaderimizin efendisi olmamız, bir yanılsamadan ibaret idi. Gerçeklikteki sağduyu kavramı, yani dokunduğumuz somut nesnelerin gerçek ve belirli durumda varolmasına Einstein “nesnel gerçeklik” adını vermişti.

Einstein, belirlenimcilik ile ilgili şu ifadeleri kullanmıştır. “Her şey belirlenmiştir, …..üzerlerinde hiçbir denetimimiz olmayan kuvvetler tarafından… hem böcekler, hem de yıldızlar için… İnsanoğlu, sebzeler, hayvanlar, kozmik toz, hepimiz, gizemli bir zaman süresince, uzaktan şarkı söyleyen görünmez bir oyuncuya dans ederiz.” Gerçekten çok ilginç ifadeler. Bilimin, Tanrı’yı keşfi.

Peki, ya Özgür irade? Herşey belirlenmiş ise, biz kimiz?

İyi haftalar diliyorum,

Saygılarımla,

Ufuk Saygın

AQUA Danışmanlık