Son akşam yemeği Bölüm 1

Değerli dostlar,

En son yazımda, Leonardo Da Vinci ile ilgili yazmıştım. Bugün de yine Leonardo ile ilgili yazacağım ancak bu sefer konu bir eseri olacak. Son akşam yemeği eserini duymuşsunuzdur. Aslında bir önceki bloğumda yazdığım gibi sanat eserleri niteliğindeki resimler bende çok fark yaratmıyordu. Leonardo’nun biyografisini okuyunca, biraz daha bilgi kazandığımı düşünüyorum. En azından resimde nerelere bakacağımı daha iyi biliyorum artık.

Son akşam yemeği resmini ben daha önceden bir tablo gibi düşünmüştüm Oysa ki, resim bir duvara çizilmiş, evet yanlış duymadınız. Resim Milano’daki Santa Maria Delle Grazie kilisesinin duvarına çizilmiş. Leonardo tüm resimlerinde insanların duygularını ve ruh hallerini resimlerine yansıtmaya çalışmış, hem de ne yansıtma. Resimlerinde daha çok hareketli anları çizmiş ve o hareket hallerinde insan vücudunun aldığı formu incelemiş ve en doğru şekilde resmetmeye çalışmış. Son akşam yemeği’ni de incelerseniz, tablonun hem hareketli insan figürlerini, hem de duyguları insanların yüzlerine nasıl yansıttığını hayranlıkla keşfedeceksiniz. Son akşam yemeği resmi, bir anı resmediyor. Hz. İsa çarmıha gerilmeden önceki akşam, havarilerine, içlerinden birisinin kendisine ihanet edeceğini söylüyor, işte, resim Hz. İsa’nın bu sözü söylediği andan sonraki havarilerin davranışlarını anlatır.

Leonardo, nesneleri resmederken, nasıl sfumato tekniğini kullanarak katı çizgileri bulanıklaştırdıysa, perspektifteki ve zamanın anlarındaki, keskinliği de aynı şekilde muğlaklaştırmıştı. Leonardo, hareket ve duygu dalgalanmalarını ifade ederek, bir anı yakalamakla kalmayıp bir tiyatro koreografisi hazırlarmışçasına bir drama sahneliyordu. Drama, İsa’nın sözünü tamamlamasının arkasından başlar. Artık susmuş olan İsa başını eğmiştir, elleri ekmeğe doğru hareketini sürdürmektedir.

Leonardo, bir anın içindeki hareketi tasvir etmenin yanı sıra ruhun devinimlerini resmetmekte de ustaydı. “İnsan figürleri öyle resmedilmeli ki, izleyici onların poz ve duruşlarına bakarak zihinlerinden neler geçirdiklerini kolayca anlayabilmelidir” diye yazmıştır. Son Akşam yemeği bunun sanat tarihindeki en görkemli ve en canlı örneğidir. Resimde 12 havari üçlü gruplar halinde bir araya getirilmiştir. Soldan başlayarak zamanın akışını hissedebiliriz. En solda Bartalmay, küçük Yakup ve Andreas’ın olduğu grup bulunur. Soldan ikinci üçlü de Yahuda, Petrus ve Yuhanna bulunur. Esmer, çirkin olan yapılan açıklamanın onu kastettiğini bilen Yahuda, sağ elinde İsa’ya ihanet sözü karşılığında ona verilmiş olan, gümüş kesesini tutmaktadır. Geriye kaykılmıştır ve o meşhur hareketiyle bir tuzluğu devirir. İsa’dan uzaklaşmaktadır ve gölgeler içinde resmedilmiştir. Petrus saldırgan ve öfkelidir, hiddet içinde koluyla önünü açmaktadır. “Hangimiz” diye sorar? Eyleme geçmeye hazırdır. Sağ elinde uzun bir bıçak tutar. Yuhanna, tam aksine şüphelinin kendisi olmadığını bildiğinden, sessizdir. Bildiği şeyin önlenemeyecek oluşundan dolayı hem üzgün hem de durumu kabullenmiş gözükmektedir. Yuhanna genellikle uyur ya da İsa’nın göğsüne yatmış halde tasvir edilir. Devamı, bir sonraki bloğumda.

İyi haftalar diliyorum,

Saygılarımla,

Ufuk Saygın

AQUA Danışmanlık