Matematiği anlamak

Değerli dostlar,

Daha önceki yazılarımda, hatırlarsanız ezbere olan eğitim sistemimizi eleştirmiştim. Türevin, integralin, formüllerin anlamlarının, ne işe yaradıklarının anlatılmadıklarından bahsetmiştim. Bu hafta tam da buna örnek teşkil edecek bir durumla karşılaştım. Sizlerle paylaşmak istiyorum.

Herhangi bir formülde pay, payda, toplam veya çarpımın matematiksel olarak bir anlamı vardır. Değişkenlerin arasındaki ilişkiyi bu formüllerle ifade ederiz. Dolayısıyla, bir formülü ezberleyerek değişkenlerin değerlerini yerine koyarak bir çıkarım elde etmek, eğer matematiksel denklemi anlamamışsanız doğru sonuçlar vermeyebilir. Şöyle ki, iş hayatında firmamızı ne kadar etkin yönettiğimize dair çeşitli rasyolar bulunmaktadır. Bunlardan birisi de alacak gün sayısı dediğimiz, alacaklarımızı ciromuza oranla ne kadar günde tahsil ettiğimizi gösteren “Alacak gün sayısı” rasyosudur. Bu parametrenin formülünü gerek internet ortamında, gerekse de ders kitaplarında bulabilirsiniz. Size Kosgeb’in web sitesindeki (https://kosgeb.gov.tr/site/tr/genel/detay/7194/alacaklarin-tahsil-suresi-gun) formülü yazayım, Alacakların Tahsil Süresi = 365 / (Net Satışlar / Ortalama Ticari Alacaklar) . Aynen bu yazdığım gibi formül verilmiştir. Formülde bir hata yok, ancak formülü doğru yorumlamazsanız, sonuç yanlış çıkar.

Öncelikle, alacak gün sayısı rasyosunun, formülünü doğru okumak gerekir. Bu formül, alacakların tahsil süresinin satışlar ve ortalama ticari alacak tutarının bir fonksiyonu olduğunu ifade eder. Yani aslında anlamı, hesap yapıldığı andaki yıllık cironun ortalama alacakların kaç katı olduğu ve dolayısıyla bununda yıldaki gün sayısına bölünmesi ile elde edilen gün sayısını bize anlatır. Ancak, biz eğer formülü hiç anlamadan hesap yaparsak farklı farklı sonuçlar elde edebiliriz.

Örneğin, ortalama alacaklar kavramını maalesef bazı arkadaşlarımız hesaplarken ( dönem başı alacak + dönem sonu alacak / 2 ) gibi çok yanlış bir hesap yöntemi ile hesaplamaktadır. Sadece 2 tutarı referans alıp, ortalama alırsak yanlış sonuç buluruz. Ne kadar çok data ile ortalama alacak tutarını hesaplarsak, sonucumuz da o kadar doğru olur. Ayrıca, İçinde bulunduğumuz enflasyonist ortam ortalama alacakları hesaplarken bir yıl önceki alacak tutarını referans almamızın doğru sonuç vermesini engellemektedir. Bu sebeple, her ayın alacak tutarının döviz bazlı hesaplanıp, formülde yerine konması, cironun aynı şekilde döviz olması doğru sonuç verecektir. Bunun dışında eğer alacaklarınızı tahsil etme süreniz, 2 ay veya 3 ay gibi yakın vadelerse, yine bir önceki yılın ciroları ve alacak tutarlarını referans almanız doğru sonuç vermeyecektir. Ortalama ciro ve ortalama alacaklarınızı hesaplarken, vadeli satışlarınızın vadesine göre bu dataları hesaplamanız daha doğru sonuç verir. Peşin satışlar yine, sizin kredili satışlarınızın alacak gün sayısını düşüreceği için dikkat etmeniz gereken bir diğer unsurdur. Bakın, bir bölme işleminden ne kadar sonuç çıkardık.

Matematiği doğru anlamanız ve kullanmanız dileğiyle,

İyi haftalar,

Saygılarımla,

Ufuk Saygın

AQUA Danışmanlık