Başarılı ekonomiler

Değerli dostlar,

Yine size, Nejat bey’in Kuşaktan Kuşağa isimli kitabından alıntılar yapacağım. Bakınız, Nejat bey, başarılı ekonomilerle ilgili olarak neler düşünüyor.

“Ekonomileri imrenerek izlenen ülkelerin gelişme stratejilerini incelediğimiz zaman, aldıkları olumlu sonuçların akılcı bir planlamadan kaynaklandığını görürüz. Burada değerlendirmeleri yalnız Batı dünyasına ya da ABD’ye göre yapmak hatalı olur. Birleşik Amerika, doğanın her yönden cömertçe bağışladığı kaynaklardan yararlanmış, Avrupa ise yüzyıllar boyu ekonomisini sömürgelerle beslemişti.

Ama ortada başka örnekler de vardı. Oldukça eski bir geçmişe uzanan fakat sömürge olanağından yararlanmamış bulunan İsveç ve İsviçre, daha yeni dönemlerde Japonya ve ondan da sonra Kore sanayileşmeleri gibi... Çeşitli doğal kaynaklardan genellikle yoksun kalan o ülkeler, ekonomik planlarını kendi gerçeklerine göre yapmışlardı.

Bunlardan İsviçre gibi eğitim düzeyi çok gelişmiş olanlarda, katma değeri çok yüksek sanayi kurma stratejisi geçerliydi. Örneğin, öz pazarının büyüklüğünden ötürü hemen her sanayinin en büyüğü Birleşik Amerika’da bulunuyordu da, katma değeri yüzde 65’i bulan ilaç fabrikalarının en büyüğü İsviçre’de kuruluyordu. Az bir miktar metalle değeri yüksek saat yapmak da İsviçre’nin katma değer stratejisine uygun düşüyordu.

Makine sanayisinde de durum öyle olmuştu. Japonya’nın gelişme stratejisi de buna çok benzemekteydi. Kore ayrıca çok işçi kullanan emek yoğun girişimlere önem vermişti. Acaba bazı yararlı ikame sanayilerinin yanı sıra emek yoğun sanayileri, örneğin, bir gemi sanayisini Türkiye’de kuramaz mıydık?

Türkiye ormanları zengin bir ülke sayılır. Zamanında ormandan kaynaklanan bir endüstri acaba geliştirilemez miydi? Doğanın bize bağışladığı nimetlerden yararlanarak bütünleşen ve dış satışlara dönük bir besin sanayisi meydana getiremez miydik? Dünyada benzeri olmayan arkeolojik zenginlikler ve doğa güzelliklerimizden yararlanarak turizm endüstrisini çok daha önce geliştiremez miydik?”

Ne düşünüyorsunuz?

İyi haftalar diliyorum,

Saygılarımla,

Ufuk Saygın

AQUA Danışmanlık