Ufuk Saygın

Değerli dostlar, Firmalarda çalışanlarımızın ne kadar önemli olduklarının sürekli altını çiziyorum. Firmalarımız, çalışanlarımızın bilgi becerileri kadar değerlidir. Firmalarımızın çalışanları ne kadar aktif, değer yaratıcı, yenilikçi, çalışkan ve yetkin ise, firmalarımız da o kadar değerlidir. Burada en önemli ifade “Değer” kavramıdır. Değer kavramı, Yalın düşünce de, müşteri bakış açısından olayların değerlendirilmesi ve ona göre süreçlerin düzenlenmesi olarak ifade ediliyor. Gerçekten de bu ifade çok doğrudur. Yalnız, burada biz çalışanlarımızdan değer yaratmalarını beklediğimizde, bu kavramın çok net anlaşılmadığını görüyoruz. Özellikle, üretim yapan firmalarda, üretim süreci en önemli girdi olduğu için ve üretim ile ilgili değer kavramı çok daha somut ve gözle görülebilir bir şekilde tanımlanabiliyor olduğu için, firmalar bu konuda güzel çalışmalar yapıyor. Yalın üretim, yalın yönetim üretim alanında hem değeri hem de israfı çok net şekilde tanımlamıştır. Çalışanlar da bu ifad...

  Değerli dostlar, Zaman zaman size insanoğlu ve canlı metabolizmalarının evrimi ve yaradılışı ile ilgili yazılar yazıyorum. Bugünde size yine ayrı bir gizemi yazacağım. Hücrelerin bölünerek çoğalması ile ilgili, Popular Science dergisi güzel bir yazı yayınlamış. Aşağıda orijinal yazıyı bulabilirsiniz. Popular science dergisinden alıntıdır. “ İnsan biyolojisinin en büyük gizemlerinden biri de tek bir hücrenin, ortalama bir vücutta yer alan ve her birinin kendi özel rolü olan 37 trilyon hücreyi nasıl meydana getirebildiği. Yale Üniversitesi ve Mayo Clinic enstitüsünde çalışan araştırmacılar, böylesi inanılmaz bir hücre tipi çeşitliğini meydana getiren hücresel gelişimin ilk aşamalarını yeniden canlandırmanın yolunu bulmuşlar. Yaşayan iki insandan alınan deri hücrelerini kullanan araştırmacılar, hücrelerin genomlarında yer alan ufak değişimleri (veya mutasyonları) tanımlayarak bu kişilerin hücresel soy hatlarını takip etmeyi başarmışlar. Bu “somatik” veya kalıtılmayan mutasyo...

  Değerli dostlar, İçinde bulunduğumuz çağ gerçekten çok ilginç bir dönem. İnsanlık tarihi, hiçbir dönem bu denli güçlü olmamıştı. Geçmiş yüzyıllardaki hayaller, fikirler, hepsi gerçek olabilecek kadar yakın artık. Yüzyıllardır, insanlar ölümsüzlüğü aradılar. Halen de aramaya devam ediyoruz. Bu sefer gerçekten çok yakınız. Hatta, bazı bilim insanları ölen son kuşağın kendileri olacağını düşünüyorlar. İnsanoğlu, yaşamın kaynağına, yaşlanmanın sebeplerine, ölümün nedenlerine ulaşıyor. Hücre nasıl yaşlanıyor? Nasıl ölüyor? Bu soruların cevapları teker teker bulunuyor. Peki, sonsuza kadar yaşamak ister mi insan? Beynimiz, belli bir zaman sonra bu sonsuz yaşama uyabilir mi? Beynin sıfırlanması, herşeye yeniden başlaması, eskiyi hatırlamadan yeni bir hayat döngüsüne girmesi sanki, daha çekici gibi geliyor. İnsanın eski yaşadıklarını sürekli hatırlaması, üzüntüleri, sevinçlerinin hep aklında olması, sonsuz yaşam fikrini engelliyor diye düşünüyorum. Gen tedavisi, organların yeniden üre...

Değerli dostlar, Evren o kadar çok bilinmezle, gizemle dolu ki, her gün yeni sorular ve cevaplar ortaya çıkıyor. İlk yaşamın nasıl olduğu da bir gizemdir. İlk insan? İlk canlı nasıl oldu? Bilim insanları yeni cevaplar buluyorlar. Aşağıdaki metin, popular science dergisinden alıntıdır.   “Almanya Münih’teki Ludwig-Maximilians Üniversitesi’nde çalışan bir araştırma takımı, transfer-RNA (tRNA) moleküllerinde meydana gelen küçük değişimlerin, bu moleküllerin kendi kendine birleşerek bilgiyi katlanarak artan şekilde çoğaltabilen işlevsel birimlere dönüşmesine imkan sağladığını  göstermiş . tRNA’lar, ilk ortaya çıkan yaşam şekillerinin evriminde anahtar öneme sahip unsurlar. Yaşam, bildiğimiz şekliyle karmaşık bir etkileşim ağına dayanıyor. Bu etkileşimler, biyolojik hücrelerde mikroskobik ölçeklerde meydana geliyor ve birlerce ayrı molekül türünü kapsıyor. Vücutlarımızda, her gün sayısız kere tekrarlanan temel bir işlem bulunuyor. Çoğalma (kopyalama) şeklinde bilinen bu işl...

  Değerli dostlar, Ortaçağ büyük binaların, büyük objelerin dönemi idi. Tüm ekonomi, inşaat ve büyük gösterişli binaların, mimari eserlerin üzerinde dönüyordu. Sonra endüstri devrimi oldu ve statik çağdan yani duran objelerden bina gibi, hareket eden objelere geçtik. Buharlı makineler, arkasından elektromanyetizma hayatımıza girip, olağan üstü bir gelişme kat ettik. Sadece 100 yılda geçmiş 6.000 yıldan çok daha fazla gelişim yaşadı insanoğlu. Şimdi, ise ortaçağın tam aksine küçüklerin, küçülmenin ekonomisini yaşıyoruz. Farkındaysanız, daha küçük alanlara daha fazla bilgi, daha fazla yaşam sığdırmaya çalışıyoruz. Tabiki, en önemlisi, bilgisayar teknolojisinden geçiyor. Moore yasasının sonuna geliyoruz. Her 18 ayda bilgisayar gelişiminin 2 katına çıkması, datanın fiziksel olarak konabileceği yerin artık daha küçültülemeyeceği gerçeği ile karşı karşıya. Peki, bundan sonra ne yapacağız? Bilim insanları yeni malzemeler, yeni teknolojiler üzerinde çalışıyorlar. Bu konuda kullanılabil...

Değerli dostlar, Daha önce size tesadüflere inanmadığımı anlatmıştım. Bugün yine, hayatımızda farkına varmadığımız ve tesadüf sandığımız bir gerçeği anlatacağım. Hayatımıza güzellik katan çiçeklerin yapraklarının sayısı bile algoritmiktir. Yani, çiçek sayısı, boyu, dal sayısı, dalların boyu, hepsi belli bir oran dahilinde gelişir. Doğadaki bu oranı incelediğimizde, bir seri oluşturduğunu görürüz. Fibonacci serisi dediğimiz bu dizilim, İtalyan Matematikçi Leonardo Fibonacci tarafından keşfedilmiştir. 1201 yılında yazdığı “Liber Abaci” isimli kitabında sayılar arası ilişkileri ve doğada bulunan çoğu nesnenin belli bir oranda dağılım gösterdiğini ifade etmiştir. Fibonacci, ilkönce tavşanların çoğalmasını gözlemlemiş ve bu çoğalmanın belli bir oranda arttığını tespit etmiştir. Tavşanların üremesinin zamana bağlı değişiminin, 1,1,2,3,5,8,13,21 şeklinde olduğunu görmüş ve şaşırmıştır. Bu sayılarında rastgele olmadığını ve kendinden önceki sayıyla toplam olduğunu görünce şaşkınlığı daha d...

Değerli dostlar, Bugün İstanbul’da kar var. 87 kışı gibi olabilir deniyor ama ben çok öyle olabileceğini zannetmiyorum. O dönem ben lise 1 deydim. 2 gün hiç durmadan büyük büyük yağmıştı. 1 metreye yakın kar kalınlığı oluşmuştu yerde. Biz, o yıllarda Çapa’da oturuyorduk, yani İstanbul’un merkezindeydik. Merkezde bu kadar çok yağan kar, Sur dışında ne kadardı bilemiyorum. O zamanki İstanbul, bugünkünden çok küçüktü. Düşünün Beylikdüzü o zaman kırsal bölge idi. Biz, ilkokuldayken, Haramidere’ye pikniğe gitmiştik. Bu kadar kar yağışı ile ilgili yazmamın sebebi, tabiki meteorolojik durum değil. Bugün kar tanelerinin fiziksel durumu ile ilgili yazacağım. Bana çok ilginç geldiği için yazıyorum, muhtemelen size de çok ilgi çekici gelecektir. Bugün gördüğümüz her kar tanesinin şekli birbirinden farklıdır. Düşünsenize, yağan her kar tanesinin şeklinin birbirinden farklı olduğunu. Bu nasıl bir algoritmadır. Hiçbir kar tanesinin birbirine benzememesi gibi, ayrıca kar tanelerinde müthiş bir si...